W kontekście zdrowia publicznego zarówno nadwaga, jak i otyłość wiążą się z rosnącym ryzykiem zdrowotnym. Ich wpływ na zdrowie zależy nie tylko od ilości tkanki tłuszczowej, lecz także od jej rozmieszczenia. Szczególną uwagę poświęca się otyłości brzusznej (centralnej), ocenianej zazwyczaj na podstawie obwodu talii, ponieważ nagromadzenie tłuszczu trzewnego wiąże się z istotnymi konsekwencjami, w tym ze zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym.

W rzeczywistości nadmierna ilość tkanki tłuszczowej – a zwłaszcza jej nagromadzenie w okolicy brzucha – odzwierciedla patologiczny stan endokrynologiczno-metaboliczny, z którym wiąże się podwyższone ryzyko wystąpienia insulinooporności, zespołu metabolicznego, cukrzycy typu 2, chorób układu krążenia, a także innych przewlekłych schorzeń (zwyrodnieniowych, zapalnych i nowotworowych).

W związku z rosnącym zrozumieniem tych mechanizmów otyłość jest obecnie uznawana za przewlekłą chorobę o charakterze nawrotowym. Wytyczne Europejskiego Stowarzyszenia Badań nad Otyłością (ang. European Association for the Study of Obesity) z 2024 roku zalecają diagnozowanie i klasyfikowanie otyłości jako przewlekłej choroby związanej z nadmiernym nagromadzeniem tkanki tłuszczowej, a nie wyłącznie na podstawie wartości wskaźnika BMI (ang. Body Mass Index, wskaźnik masy ciała). Z tego powodu znaczenie kontroli wagi wykracza poza samą redukcję masy ciała i obejmuje również wspieranie ogólnej równowagi metabolicznej oraz zdrowia.

Przyrost masy ciała wynika z długotrwałej nierównowagi między przyjmowaniem energii a jej wydatkowaniem, jednak na tę nierównowagę wpływa wiele wzajemnie oddziałujących na siebie mechanizmów biologicznych, które regulują przyjmowanie i wchłanianie składników odżywczych, wydatek energetyczny, magazynowanie tkanki tłuszczowej, a także klirens metaboliczny.

Znaczenie skoków poziomu glukozy we krwi i odpowiedzi insulinowej

Po posiłku węglowodany są szybko przekształcane w glukozę, która trafia do krwiobiegu. Na tym etapie wzrost poziomu glukozy we krwi jest zjawiskiem normalnym, które pobudza trzustkę do wydzielania insuliny – hormonu ułatwiającego wychwyt glukozy przez komórki. W warunkach prawidłowych ten poposiłkowy wzrost jest umiarkowany i przejściowy. Jednak gdy dieta jest niezbilansowana, skoki poziomu glukozy po posiłkach są wyższe i częstsze. Te powtarzające się epizody hiperglikemii wywołują nadmierną odpowiedź insulinową, która sprzyja magazynowaniu tłuszczu (lipogenezie) i hamuje rozkład zgromadzonego tłuszczu (lipolizę). Z czasem taki wzorzec przyczynia się do stopniowego gromadzenia się tkanki tłuszczowej, nasilenia uczucia głodu oraz zmniejszenia wrażliwości na insulinę (czyli insulinooporności). Zmiany te przyczyniają się z kolei do stopniowego przyrostu masy ciała oraz do rozwoju zaburzeń metabolicznych.

Wpływ nowych roślinnych kompleksów molekularnych na mechanizmy fizjologiczne

Innowacyjne wyroby medyczne oparte na kompleksach makrocząsteczkowych mogą działać na poziomie jelit przez modulowanie wchłaniania składników odżywczych. Mechanizm ich działania polega na tworzeniu kompleksów polisacharydowych, tworzących w świetle jelita lepki żel przylegający do błony śluzowej. Żel ten wchodzi w fizyczne oddziaływanie z węglowodanami i lipidami zawartymi w pożywieniu, spowalniając ich trawienie i wchłanianie. Efekt ten osiągany jest dzięki trzem uzupełniającym się mechanizmom:

• opóźnianiu dyfuzji składników odżywczych,
• ograniczaniu dostępu enzymów,
• wspomaganiu wydalania tłuszczów z kałem.

Rezultatem tego jest bardziej stopniowa odpowiedź glikemiczna, mniejsza stymulacja wydzielania insuliny, ograniczenie lipogenezy, a także poprawa uczucia sytości.

Skuteczność tego podejścia została potwierdzona w badaniach klinicznych. U osób dorosłych z nadwagą i otyłością stosowanie tego wyrobu medycznego w połączeniu z zaleceniami dietetycznymi prowadziło do istotnego zmniejszenia masy ciała, wartości wskaźnika BMI oraz obwodu talii. W innym badaniu, przeprowadzonym z udziałem dzieci z nadwagą, wykazano większą poprawę parametrów antropometrycznych i glikemicznych u uczestników stosujących wyrób medyczny wraz z dietą o niskim indeksie glikemicznym w porównaniu z grupą stosującą wyłącznie dietę.

Zmiany w układzie limfatycznym i mikronaczyniowym

Wraz z narastaniem nadmiaru tkanki tłuszczowej często dochodzi również do zaburzeń przepływu limfy i mikrokrążenia. Nadmierne gromadzenie się tkanki tłuszczowej może mechanicznie i czynnościowo upośledzać drenaż limfatyczny, ograniczając usuwanie nadmiaru płynów oraz produktów przemiany materii. W konsekwencji sprzyja to zatrzymywaniu płynów, niedotlenieniu tkanek oraz utrzymywaniu się przewlekłego stanu zapalnego o niskim nasileniu.

Naturalne suplementy diety wspierające drenaż i mikrokrążenie

Naturalne suplementy diety oparte na kompleksach roślinnych zawierających grykę, ruszczyk kolczasty, mniszek lekarski i ortosyfon wspierają mikrokrążenie oraz naturalny drenaż płynów, oddziałując na napięcie naczyń i funkcję układu limfatycznego. Składniki te sprzyjają pełniejszemu drenażowi fizjologicznemu, wykraczającemu poza samo działanie moczopędne. Przez pobudzanie aktywności układu limfatycznego ułatwiają one usuwanie nadmiaru płynów śródmiąższowych, białek, lipidów oraz produktów przemiany materii gromadzących się w tkankach. Kompleksy roślinne mogą zmniejszać przepuszczalność naczyń limfatycznych i żylnych, wspierać integralność naczyniową, a także wspomagać diurezę, przyczyniając się do utrzymania równowagi płynów w organizmie. Połączenie tych działań sprzyja redukcji obrzęków i wspiera przywrócenie prawidłowego metabolizmu.

Kontrola wagi wymaga kompleksowego podejścia, które nie ogranicza się jedynie do odchudzania, ale obejmuje również wspieranie ogólnej równowagi metabolicznej i długoterminowego zdrowia. Farmaceuci mogą pomagać pacjentom w wyborze strategii opartych na dowodach naukowych, łącząc porady dotyczące zmiany stylu życia z polecaniem odpowiednich interwencji i produktów dostępnych bez recepty. Interwencje ukierunkowane na wchłanianie składników odżywczych, metabolizm tłuszczów oraz fizjologiczny drenaż można łączyć, aby stworzyć bardziej kompleksowy plan postępowania.

Piśmiennictwo:

1. Guarino G., Strollo F., Malfertheiner P., et. al. Efficacy and Safety of a Polysaccharide-Based Natural Substance Complex in the Treatment of Obesity and Other Metabolic Syndrome Components: A Systematic Review. Frontiers in Drug Safety and Regulation 2 (2022):844256. DOI.org/10.3389/fdsfr.2022.844256
2. Guarino G., Della Corte T., Strollo F., Gentile S. Policaptil Gel Retard in adult subjects with the metabolic syndrome: Efficacy, safety, and tolerability compared to metformin. Diabetes Metab Syndr Clin Res Rev. 2021;15(3):901–907. DOI:10.1016/j.dsx.2021.03.032.
3. Stagi S., Lapi E., Seminara S., et al. Policaptil Gel Retard® significantly reduces body mass index and hyperinsulinism and may decrease the risk of type 2 diabetes mellitus (T2DM) in obese children and adolescents with family history of obesity and T2DM. Ital J Pediatr. 2015;41:10. DOI:10.1186/s13052-015-0109-1.
4. Ciccone V., Monti M., Antonini G. et. al. Efficacy of AdipoDren® in Reducing Interleukin-1-Induced Lymphatic Endothelial Hyperpermeability. Journal of Vascular Research. 2017;53(5–6):255–268. DOI: 10.1159/000452798.