Ministerstwo Zdrowia przedstawiło projekt ustawy, który stanowi ważny krok w stronę pełnego wykorzystania potencjału farmaceutów w Polsce. Proponowane przepisy nie tylko porządkują zasady wystawiania i realizacji recept, ale przede wszystkim nadają farmaceutom kolejne uprawnienia.

Recepta kontynuowana

Najistotniejszą nowością jest wprowadzenie możliwości wystawienia przez farmaceutę recepty kontynuowanej. Farmaceuta miałby zyskać prawo do wystawiania recept na leki o kategorii dostępności Rp oraz Rpz, a także na wyroby medyczne i środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, jeśli pacjent znajduje się w procesie stabilnego leczenia zleconego wcześniej przez lekarza. Co przełomowe, farmaceuci mieliby kontynuować również terapię niektórymi lekami psychotropowymi. Lekarz mógłby oczywiście zablokować możliwość wystawienia recepty kontynuowanej przez stosowną adnotację w systemie.

Dostęp do IKP i dokumentacji medycznej

Aby umożliwić bezpieczne wystawianie recept kontynuowanych i sprawowanie opieki farmaceutycznej, ustawa przyznaje farmaceutom szeroki dostęp do danych medycznych pacjenta. Farmaceuta byłby uprawniony do wglądu w Internetowe Konto Pacjenta (IKP) oraz uzyskiwania od innych podmiotów leczniczych informacji o rozpoznaniu, historii leczenia i przeciwwskazaniach w zakresie niezbędnym do udzielania świadczeń.

Programy lekowe

Projekt przewiduje włączenie aptek ogólnodostępnych do procesu realizacji programów lekowych. Wprowadza również nową kategorię recept – oznaczonych jako „Rp PL” – zawierających dodatkowe elementy, takie jak nazwa programu oraz wskazanie konkretnej apteki. Celem regulacji jest zwiększenie dostępności terapii dla pacjentów, w szczególności przez umożliwienie im odbioru leku w miejscu zamieszkania, zamiast w często znacznie oddalonym ośrodku prowadzącym program lekowy.

Receptura apteczna: możliwość rezygnacji

Ważną zmianą organizacyjną jest wprowadzenie fakultatywności prowadzenia receptury aptecznej. Apteki nie będą już miały ustawowego obowiązku sporządzania leków recepturowych – podmiot prowadzący aptekę będzie mógł zgłosić zamiar zaprzestania tej działalności. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny może, ze względu na ważny interes pacjentów, wnieść w drodze decyzji sprzeciw, w terminie 7 dni od dnia zgłoszenia zamiaru.

NIA zgłasza poprawki

Chociaż Naczelna Izba Aptekarska (NIA) popiera generalne założenia zmian, obecny kształt przepisów budzi zastrzeżenia uniemożliwiające ich pełną akceptację. Zgłoszone poprawki skupiają się na trzech kluczowych postulatach:

• NIA domaga się wprowadzenia mechanizmu automatycznej walidacji e-recept w systemie SIM. Rozwiązanie to ma chronić farmaceutów przed odpowiedzialnością finansową za błędy wynikające z wadliwego działania systemów teleinformatycznych lub nieprawidłowości w procesie preskrypcji;
• samorząd walczy o jasne zasady godziwego wynagradzania aptek za udzielanie świadczeń zdrowotnych.
• poprawki NIA zakładają stworzenie podstaw prawnych dla prowadzenia indywidualnych i grupowych praktyk zawodowych. Jest to bezpośrednio powiązane z nowymi kompetencjami farmaceutów, takimi jak wystawianie recept kontynuowanych oraz uzyskanie szerokiego dostępu do dokumentacji medycznej i IKP pacjenta.

Farmaceuta jako filar systemu

Na razie musimy poczekać na ostateczny kształt przepisów. Dyskutowane zmiany stanowiłyby jednak fundamentalny krok w rozwoju zawodu farmaceuty. Dzięki dostępowi do danych pacjenta oraz możliwości kontynuacji terapii farmaceuta miałby szansę stać się realnym wsparciem dla przeciążonego systemu ochrony zdrowia.